Merdeka daripada ketakutan terhadap matematik

Setiap kali bulan Ogos tiba, perkataan merdeka hadir dalam pelbagai bentuk seperti pada bendera yang berkibar, lagu patriotik yang kembali kedengaran dan kisah perjuangan yang mengingatkan kita tentang harga sebuah kebebasan. Namun, makna merdeka tidak semestinya berhenti pada sejarah sebuah negara. Dalam pendidikan, merdeka juga boleh bererti membebaskan diri daripada ketakutan, label dan kepercayaan yang mengehadkan kemampuan untuk belajar.
Dalam matematik, satu 'penjara' yang sangat mudah terbina ialah ayat, "Saya memang tak pandai Matematik." Ayat ini kelihatan kecil, tetapi apabila diulang terlalu lama, ia boleh berubah menjadi identiti. Sebelum soalan dibaca sepenuhnya, pelajar sudah menjangka kegagalan. Sebelum formula dicuba, hati sudah berkata bahawa jawapannya pasti salah. Akhirnya, yang menghalang pembelajaran bukan semata-mata nombor, simbol atau persamaan, tetapi rasa takut yang datang lebih awal.

Ketakutan yang muncul sebelum soalan bermula
Kebimbangan terhadap matematik bukan perkara yang remeh. PISA 2022 menunjukkan bahawa negara dan ekonomi yang mencatat tahap kebimbangan matematik yang lebih tinggi secara purata cenderung mempunyai prestasi matematik yang lebih rendah (OECD, 2023). Hubungan ini tidak bermaksud setiap pelajar yang cemas pasti lemah, tetapi ia mengingatkan kita bahawa emosi mempunyai tempat dalam proses pembelajaran. Apabila terlalu takut untuk salah, sebahagian tenaga mental digunakan untuk memikirkan kegagalan, bukan untuk memahami masalah di hadapan mata.
Sebab itu, langkah pertama untuk 'merdeka' dalam matematik bukanlah menghafal lebih banyak formula. Langkah pertama ialah mengubah dialog dengan diri sendiri. Daripada "Aku tak pandai", cuba tukarkan kepada "Bahagian mana yang aku belum faham?" Perubahan satu perkataan daripada tidak pandai kepada belum faham telah membuka ruang untuk belajar. 'Tidak pandai' terasa seperti hukuman kekal. 'Belum faham' pula membawa maksud bahawa perjalanan masih boleh diteruskan.